Tłumacz przysięgły – odpowiedzialność prawna w 2026

Tłumacz przysięgły – odpowiedzialność prawna w 2026: Zawód tłumacza przysięgłego i szczegóły z nim związane, takie jak odpowiedzialność prawna czy też uprawnienia i obowiązki tłumacza, nie stanowią wiedzy powszechnej przeciętnego użytkownika. Co więcej, źródła, które rzetelnie opisują te zagadnienia oraz wyjaśniają, czym dokładnie tłumacz przysięgły się zajmuje i z jaką odpowiedzialnością wiąże się wykonywanie tego zawodu, nie są łatwo dostępne. Podstawowe informacje o zawodzie tłumacza przysięgłego znajdują się również tutaj: https://mostowy.com.pl/kim-jest-tlumacz-przysiegly-i-jakie-sa-jego-uprawnienia/

W związku z tym w poniższym artykule postaramy się odpowiedzieć na pytania: kim tak naprawdę jest tłumacz przysięgły i jakie powinien mieć cechy oraz jakie uprawnienia, obowiązki oraz odpowiedzialność prawna wiążą się z wykonywaniem zawodu tłumacza przysięgłego.

Tłumacz przysięgły – odpowiedzialność prawna w 2026: Kto to jest tłumacz przysięgły i jakie powinien mieć cechy?

Wyjaśniając w dużym skrócie, kim jest tłumacz przysięgły, możemy powiedzieć, że jest to tłumacz, który uzyskał pozytywny wynik z wysoce specjalistycznego, państwowego egzaminu na tłumacza przysięgłego, który jest organizowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Następnie tłumacz, który zdał ten egzamin, został zaprzysiężony przez Ministra Sprawiedliwości podczas uroczystego ślubowania odbywającego się w Warszawie.

Po uczestnictwie w ślubowaniu tłumacz przysięgły zostaje wpisany na listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości oraz otrzymuje swoją własną urzędową pieczęć z uprawnieniami. Od tego czasu tłumacz może już oficjalnie wykonywać tłumaczenia przysięgłe pisemne oraz ustne. Kiedy jednak bardziej zagłębimy się w temat tłumaczeń przysięgłych, możemy wyróżnić jeszcze kilka innych cech, którymi powinien charakteryzować się tłumacz przysięgły lub kandydat na tłumacza przysięgłego – niezależnie od języka specjalizacji. Tłumacz przysięgły ma obowiązek biegle władać zarówno językiem polskim, jak i językiem obcym.

Biegłość w tych językach powinna dotyczyć słownictwa, gramatyki, stylistyki i poprawności językowej. Równie istotne jest jednak posiadanie wiedzy z zakresu kultury, historii, obyczajów i realiów krajów, których języki tłumacz przysięgły obsługuje. Z naszego doświadczenia w Kancelarii Tłumacza MS Mostowy wynika, że dokumenty, z którymi najczęściej styka się tłumacz przysięgły, to teksty użytkowe i specjalistyczne. Przekład pisemny dotyczy najczęściej dokumentów takich jak dokumenty samochodowe, akty stanu cywilnego, umowy spółek, sprawozdania finansowe, teksty urzędowe i sądowe, dokumentacja techniczna oraz dokumentacja medyczna.
O tłumaczeniach specjalistycznych piszemy szerzej tutaj: https://mostowy.com.pl/tlumaczenia-specjalistyczne-czyli-dlaczego-jakosc-kosztuje/

Przekład ustny dotyczy najczęściej sytuacji sądowych, urzędowych i notarialnych. Tłumaczenie ustne przeprowadzane jest najczęściej w formie konsekutywnej, symultanicznej lub a vista – zależnie od sytuacji i wymagań instytucji. Rodzaje tłumaczeń ustnych opisane są również tutaj: https://mostowy.com.pl/tlumaczenie-konsekutywne/

Biorąc pod uwagę zróżnicowanie tematyczne tych przekładów, tłumacz przysięgły powinien posiadać przynajmniej podstawową wiedzę z zakresu prawa cywilnego, karnego, handlowego, administracyjnego czy finansowego. Ponieważ nie jest możliwe specjalizowanie się we wszystkich dziedzinach jednocześnie, istotną cechą tłumacza przysięgłego jest również umiejętność wyszukiwania informacji oraz ciągłego samodoskonalenia się.

Do czego uprawniony jest tłumacz przysięgły?

Pierwszym uprawnieniem tłumacza przysięgłego jest sporządzanie i poświadczanie tłumaczeń z języka polskiego na język obcy oraz z języka obcego na język polski. Z przepisów jasno wynika, że język polski zawsze jest językiem źródłowym lub docelowym tłumaczenia.

Kolejną czynnością jest weryfikacja i poświadczenie tłumaczenia wykonanego przez osobę inną niż tłumacz przysięgły. Wraz z takim poświadczeniem tłumacz przysięgły przejmuje pełną odpowiedzialność karną i dyscyplinarną za treść tłumaczenia.
Różnice pomiędzy tłumaczeniem zwykłym a przysięgłym omówione są tutaj: https://mostowy.com.pl/tlumaczenie-przysiegle-vs-tlumaczenie-zwykle/

Tłumacz przysięgły może odmówić poświadczenia, jeśli uzna, że tłumaczenie jest nierzetelne lub błędne, proponując w zamian wykonanie nowego przekładu.

Tłumacz przysięgły jest również uprawniony do wydawania odpisów tłumaczeń przysięgłych oraz do wykonywania tłumaczeń ustnych na zlecenie sądów, prokuratur, policji, notariuszy i innych instytucji publicznych. O pracy tłumacza przysięgłego u notariusza piszemy tutaj: https://mostowy.com.pl/tlumacz-przysiegly-u-notariusza-w-jakich-sytuacjach-i-dlaczego/

Jakie są obowiązki tłumacza przysięgłego?

Z uprawnieniami tłumacza przysięgłego wiąże się szereg obowiązków, takich jak należyta staranność, wierność i bezstronność tłumaczenia, poufność informacji, terminowość, doskonalenie kwalifikacji zawodowych oraz solidarność koleżeńska.
Zasady te wynikają z kodeksu etyki zawodowej, który omawiamy tutaj: https://mostowy.com.pl/kodeks-tlumacza-przysieglego-omowienie-zasad-etyki-zawodowej/

Należyta staranność oznacza wykonywanie tłumaczeń rzetelnie, zgodnie z przepisami prawa i praktyką zawodową, bez pominięć i błędów. Zachowanie wierności i bezstronności oznacza wierne oddanie treści dokumentu źródłowego bez interpretacji czy ingerencji, nawet na prośbę klienta. Poufność obejmuje zarówno treść dokumentów, jak i sposób ich przechowywania. Tłumacz przysięgły jest osobą zaufania publicznego, a naruszenie tajemnicy zawodowej grozi odpowiedzialnością karną i dyscyplinarną. Obowiązkiem tłumacza przysięgłego jest również ciągłe podnoszenie kwalifikacji oraz solidarność koleżeńska, w tym przeciwdziałanie praktykom dumpingowym.

Kwestia odpowiedzialności prawnej tłumacza przysięgłego

Odpowiedzialność tłumacza przysięgłego obejmuje odpowiedzialność karną i dyscyplinarną za nienależyte wykonanie obowiązków zawodowych. Dotyczy to zarówno tłumaczeń pisemnych, jak i ustnych. Tłumacz przysięgły odpowiada m.in. za brak należytej staranności, naruszenie poufności, brak bezstronności czy uchybienia terminowe. Zawód ten wiąże się więc z wysokim poziomem odpowiedzialności, ale również zaufania społecznego. Reasumując, tłumacz przysięgły jest wysoko wykwalifikowanym specjalistą, którego działalność regulowana jest przepisami prawa, a niewywiązanie się z obowiązków może skutkować odpowiedzialnością prawną.

FAQ: Tłumacz przysięgły – odpowiedzialność prawna w 2026